ՀԱՍԱՐԱԿՈւԹՅՈւՆ Նորություններ Վրաստան

Վրաստանի հանքերում աշխատակիցների իրավունքները խախտվում են. HRW

Կոպտորեն խախտվում են հանքերում աշխատողների իրավունքները, վտանգվում է նրանց առողջությունը: Ոլորտը կարգավորված չէ, իսկ պետական վերահսկողությունը շատ թույլ է:

Human Rights Watch (HRW) միջազգային հեղինակավոր իրավապաշտպան կազմակերպությունը հայտարարել է, որ Վրաստանում հանքափորները օգտակար հանածոների արդյունահանման ոլորտում պետական ոչ բավարար կարգավորումների պատճառով ենթարկվում են լուրջ վտանգների:

HRW-ն առաջին անգամ ուսումնասիրել է Վրաստանի հանքերում առկա աշխատանքային պայմանները: Հետազոտության արդյունքներով հրապարակվել է 60 էջանոց հաշվետվություն՝ Տարի չկա, որ մահ չլինի. կարգավորման բացակայության տասնամյակը վտանգում է վրացի հանքափորների կյանքը վերնագրով:

Փաստաթուղթը Վրաստանի իշխանություններին ուղղված ահազանգ է: Թերի է Վրաստանի աշխատանքային օրենսգիրքը. կարգավորված չեն աշխատաժամանակը, հանգստի ժամը, հանգստյան օրերը և գիշերային հերթափոխերը, պետության կողմից պատշաճ վերահսկողություն չկա:

Հազարավոր աշխատակիցներ պարբերաբար վտանգի են ենթարկվում. աշխատակիցները հոգնածության պատճառով քնում են աշխատելիս: Թեև կա որոշակի տեղաշարժ, բայց այն շատ դանդաղ է: HRW-ն խորհուրդ է տվել վրաց իշխանություններին՝ արագացնել գործընթացը:

Արձանագրված խախտումներ

HRW-ի գնահատմամբ՝ ամենածանր իրավիճակը մանգանի (manganese, марганец) արդյունահանման ոլորտում է: Այն Վրաստանից արտահանվող հիմնական ապրանքներից է: Այս ոլորտում խոշոր արդյունահանող է Georgian Manganese ընկերությունը: Նրա տրամադրության տակ են 11 հանքեր և վերամշակող գործարաններ, որոնցում աշխատում է շուրջ 3500 մարդ:

Վրացական մանգանի աշխատակիցները պատմել են, որ շատերը գետնի տակ աշխատում են 12 ժամ: 15-օրյա հերթափոխերի ժամանակ հանքափորները աշխատում են գիշերային հերթափոխով: Այդպիսի պայմաններում աշխատելու դեպքում հաճախ են հանդիպում արտադրական վնասվածքներ: Ընդ որում՝ արտադրության սահմանված չափը չիրականացնելու դեպքում աշխատավարձից պահումներ են արվում:

Հաշվետվությունում նշվում է, որ հանքերի աշխատակիցները 10-րդ հերթափոխի ժամանակ արդեն ուժասպառ են լինում՝ հաճախ սարքավորումները ձեռքներին ննջում՝ վնասելով գործընկերներին:

HRW-ն անհանգստություն է հայտնել նաև Վրաստանի ածխի հանքերից մեկում՝ Սաքնախշիրիում (Վրացական ածուխ), տիրող աշխատանքային պայմանների կապակցությամբ: Այստեղի աշխատակիցները հայտնել են, որ ղեկավարության կողմից սահմանվել է հավելյալ արտադրանքի փոխհատուցման կարգ: Նշվում է, որ սահմանաչափն այնքան բարձր է դրվում, որ անվտանգ աշխատանքով գրեթե հնարավոր չէ ապահովել անհրաժեշտ արդյունքը, ուստի հանքափորները դիմում են վտանգավոր միջոցների:

Այստեղ նույնպես ի թիվս մի շարք խնդիրների՝ Human Rights Watch-ը նշել է երկար աշխատանքային օրը, կարճատև ընդմիջումը, հավելավճարների չհատկացումը և աշխատավարձի ուշացումները:

Անպաշտպան աշխատակիցներ. պետական կարգավորումներից զուրկ ոլորտ

Հաշվետվությունում նշվում է, որ օտարերկրյա ներդրումների գայթակղությունից ելնելով՝ 2006թ. Վրաստանը լուծարել է աշխատանքի տեսչությունը և Աշխատանքային օրենսգրքում զգալիորեն սահմանափակել է աշխատողների իրավունքները: Դրանից հետո աշխատավայրերում մահացությունների թիվը աճել է 74%-ով՝ հիմնականում շինարարական և լեռնահանքարդյունաբերության ոլորտներում:

HRW-ի գնահատականով՝ Վրաստանում աշխատողների իրավունքները որոշակիորեն կարգավորվել են նոր իշխանությունների օրոք՝ 2013թ.: 2015թ. վերաձևավորվել է Աշխատանքի տեսչությունը, սակայն ավելի թույլ մանդատով:

Այս տարվա փետրվարին, քաղհասարակության հետ խորհրդակցություններից հետո, խորհրդարանն օրենսդրական փոփոխություններ է իրականացրել՝ մեծացնելով Տեսչության իրավունքները: Դրանք սեպտեմբերից կմտնեն ուժի մեջ: Հաշվետվության հեղինակները կարծում են սակայն, որ այդ փոփոխությունները դեռևս անհրաժեշտը չեն: Օրինակ՝ Տեսչությունը չի կարողանալու ուսումնասիրել աշխատանքային օրվա տևողությունը, արտադրական քվոտաները և աշխատանքային ծանր պայմանների ազդեցությունը առողջության և անվտանգության վրա:

Հաշվետվությունն ընդգծում է, որ լեռնահանքային արդյունաբերության կշիռը Վրաստանի տնտեսությունում և դրանով ապահովվող աշխատատեղերի քանակը չեն արդարացնում աշխատանքային իրավունքների կոպիտ խախտումներն այս ոլորտում:

Չիրականացված միջազգային պարտավորություններ

HRW-ը նշում է, որ Վրաստանը ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ ունի համաձայնագրեր, որով խոստացել է կատարելագործել աշխատանքային օրենսդրությունը և ամրապնդել վերահսկողական մեխանիզմները:

Դեպի ԱՄՆ Վրաստանը մատչելի սակագներով է մանգան արտահանում: Դրա դիմաց Թբիլիսին պարտավորվել է ճանաչել միջազգայնորեն ընդունված աշխատանքային իրավունքները: Եվրամիության հետ կնքված ասոցացման համաձայնագիրը Վրաստանին պարտավորեցնում են աշխատանքային օրենսդրությունը համապատասխանեցնել ԵՄ օրենքներին և մինչև 2020թ. ստեղծել լիակատար Աշխատանքային տեսչություն:

HRW-ի խորհուրդները

Իրավապաշտպանները Վրաստանին խորհուրդ են տվել.

  • վերանայել աշխատանքային օրենսդրությունը,
  • սահմանել հստակ աշխատաժամանակ և կրճատել արտադրական քվոտաները,
  • ստեղծել լիարժեք մանդատով օժտված անկախ տեսչություն:

HRW-ը Վրաստանի օգտակար հանածոներ արդյունահանող ընկերություններին կոչ է անում հարգել աշխատակիցների իրավունքները և նրանց անվտանգությունը, արդյունավետ բարեփոխումներ իրականացնելու համար համագործակցել մասնագիտացված միավորումների հետ:

Իրավապաշտպանները նշում են, որ Վրաստանի գործընկերները՝ ԵՄ-ն ու ԱՄՆ-ը, պետք է այս հարցում ճնշում գործադրեն՝ աշխատանքային իրավունքների լիարժեք ապահովման ուղղությամբ:

Մեկնաբանել

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

<span>%d</span> bloggers like this: